Gratis Joomla Templates by Hostmonster Coupon

Infomigawki - Anna Roe

Proponuję Państwu zapoznanie sie z serią krótkich tekstów przedstawiających różne koncepcje wykorzystywane w doradztwie zawodowym. Na początek koncepcja Anny Roe. Materiał przedstawiam w formie tabeli. Kolejne teksty z tego zakresu również będą przedstawiane w zwartej formie, akcentując najbardziej istotne treści.

 

Powiązania między rodziną (postawą rodziców wobec dziecka) a kształtowaniu się nastawienia na ludzi lub rzeczy, mającego wpływ na dokonywanie wyborów zawodowych.

 

Postawa rodziców wobec dziecka

Cechy dziecka

Zagrożenia

Działania
i postawy na ścieżce kariery

Udzielanie wsparcia

Postawa zaniedbująca

Wyraźne cechy niepokoju psychoruchowego, brak kontroli emocjonalnej, dążenie wszelkimi  sposobami do zaspokojenia potrzeby akceptacji
i przyjęcia do grupy.

Może wystąpić negacja samego siebie, negatywne nastawienie do życia, negacja wszelkich wartości.

Dziecko nie jest zainteresowane podejmowaniem decyzji, nie widzi celu.

Podejmowanie przypadkowych prac. Pracę podejmuje niechętnie, zwykle nie kończy swojej drogi edukacyjnej,     

nie ma sprecyzowanych zainteresowań,  nie widzi społecznej roli pracy lub ją wypiera.

Ukazanie pracy jako źródła kontaktów społecznych
i zyskania poczucia przynależności.

Znalezienie sposobów równoważenia silnie rozwiniętej potrzeby akceptacji.

Dokonanie przewartościowania pojawiających się trudności (poszukiwanie pozytywów
w pozornie wyłącznie negatywnych zdarzeniach).

Postawa nadopiekuńcza (ograniczenie praw)

Brak inicjatywy
i zainteresowania, apatia, pasywność,   bierny albo wycofujący kontakt
z otoczeniem. Dziecko nie potrafi formułować własnych sądów
i ocen. Wymaga ciągłego wspierania swoich decyzji przez rodziców.

Dziecko nie ma świadomości własnych preferencji edukacyjnych
i zawodowych. Nie wierzy we własne możliwości.

Przynależność do grupy ryzyka związanego
z utratą pracy, brakiem umiejętności konfrontowania swoich umiejętności          

i wiedzy
w kontakcie
z pracodawcą

Praca nad rozwojem zainteresowań, formułowaniem celów, motywacji, wzmacnianiem działań samodzielnych.

Postawa unikania – brak miłości
i opieki.

Poczucie niepewności, niskie poczucie własnej wartości, kompleks niższości, przeżywanie sprzecznych uczuć. Osoby takie przeżywają silny lęk przed bólem
i odrzuceniem. Chętnie wybierają samotność
i izolację społeczną.

Silne wahanie
w przypadku podejmowania decyzji              

o wyborze ścieżki zawodowej lub edukacyjnej.

Zwykle pozostają na marginesie środowiska pracy, są zagrożone utratą pracy, bywają ofiarami
w grupach społeczno – zawodowych. Chociaż są dobrymi pracownikami rzadko osiągają sukces
i odpowiednią gratyfikację finansową za swoją pracę.

Wskazywanie na zainteresowania ucznia, jego zasoby, mocne strony. Znalezienie sposobów na minimalizowanie skutków własnych ograniczeń. Praca
z uczniem ukierunkowana na budowanie poczucia własnej wartości.

Autorytaryzm, stawianie nadmiernych wymagań

Zaburzenie identyfikacji
i poczucia tożsamości, zaniżona samoocena, poczucie winy, nastawienie na niepowodzenia.

Uczeń przejawia cechy wyuczonej bezradności lub zachowań prowokacyjnych, mających charakter buntu przeciwko dominacji rodziców

i braku uznania.

Podejmowanie decyzji zawodowych zgodnie z wolą rodziców, bez zdolności do własnej refleksji lub odwrotnie do preferencji rodziców (lecz decyzje nadal nie będą przemyślane)

Praca
w atmosferze akceptacji wobec ucznia. Podkreślenie jego zainteresowań
i talentów.

Brak orientacji
i kierownictwa (brak spójności
w postawach dorosłych)

Niepewność
i znaczne trudności
w podejmowaniu decyzji.

Zatracenie orientacji           

w środowisku na skutek sprzeczności
i wieloznaczności otrzymywanych komunikatów.

Ograniczenie widzenia siebie
w roli zawodowej.

Utrata zaufania do swoich możliwości
i zdolności może powodować unikanie odpowiedzialnych funkcji
i stanowisk, unikanie wyzwań dających szansę dalszego rozwoju.

Jasne i precyzyjne komunikaty adresowane do ucznia. Wzmacnianie poczucia własnej wartości ucznia oraz poszukiwanie sposobów na działania psychoedukacyjne wobec rodziców.

Postawa kochająca

Zaufanie do własnych możliwości intelektualnych, rozwijanie zainteresowań, twórcze sposoby myślenia. Postawy otwarte na ludzi, gotowość do podejmowania trudnych decyzji.

Nie występują szczególne zagrożenia.

Podejmowanie ról zawodowych zgodnych
z osobistymi preferencjami. Prawidłowe relacje społeczne.

Wspieranie decyzji dotyczących wyboru zawodu, kierunku kształcenia. Dostarczanie rzetelnej informacji
w zakresie ścieżek kształcenia oraz informacji zawodowej.

 

 

Rodzicielska postawa kochająca i ochraniająca tworzy u dziecka orientację na osoby. Dziecko wybiera zawody z obszarów: usługi, biznes, organizacja, kultura, sztuka i rozrywka.

 

Postawa zaniedbania lub odrzucenia tworzy u dziecka orientację na rzeczy. Dziecko wybiera wówczas zawody z obszarów: technologia, natura, nauka.

Uwaga:

Proszę nie traktować powyższych informacji jako formy diagnozy w przypadku Państwa dzieci. Jeśli dziecko wybiera zawody związane z nauką lub technologią, to niekoniecznie musi oznaczać, że w Państwa stosunku do dziecka we wczesnym okresie jego rozwoju pojawiły się postawy odrzucenia lub zaniedbania. Takie wybory mogą wynikać np. z talentów czy zainteresowań przejawianych przez dziecko. W przypadku decyzji dotyczących ścieżki kariery należy brać pod uwagę wiele czynników, na podstawie których dziecko obiera kierunek dalszego rozwoju (np. wiedza i umiejętności, zainteresowania, talenty, cechy charakteru, temperament, stan zdrowia)

 

Strukturalna teoria zainteresowań

Roe zaproponowała klasyfikację zawodów, która odpowiada ich psychologicznemu podobieństwu, szczególnie w kontekście zainteresowań zawodowych.

Biorąc pod uwagę zainteresowania i postawy jednostki wyróżniła osiem grup zawodów:

I Usługi - grupa zawodów ukierunkowana na działania wobec ludzi, np. doradztwo, opieka społeczna, ochrona zdrowia. Istotny jest aspekt opiekuńczy i ochronny.

II Kontakty biznesowe - zawody ukierunkowane na osobiste kontakty o charakterze gospodarczym, w których istotną rolę odgrywa przekonywanie, np. negocjatorzy, agenci nieruchomości lub ubezpieczeniowi, specjaliści Public Relations. Istotny jest aspekt perswazyjny, wymagający odpowiedniego przygotowania.

III Organizacja - zawody skupione wokół zagadnień efektywnego zarządzania, organizowania, np. zawody urzędnicze.

IV Technologia - zawody techniczne i inżynierskie. Istotne jest ukierunkowanie na przedmioty i technikę. Kontakty z ludźmi nie odgrywają istotnej roli.

V Natura - zawody związane ze środowiskiem naturalnym, produkcją, hodowlą lub pozyskiwaniem surowców, np. rolnicy, leśnicy, górnicy. W tej grupie, podobnie jak w grupie IV, kontakty interpersonalne nie odgrywają istotnej roli.

VI Nauka - zawody związane z tworzeniem teorii naukowych i ich zastosowaniem w sytuacjach pozatechnicznych. W tej grupie istnieje duża rozpiętość w zakresie kontaktów interpersonalnych.

VII Kultura - zawody z tej grupy są powiązane z zawodami grup I i VIII. Powiązanie z zawodami grupy I polega na ukierunkowaniu działań zawodowych wobec ludzi a powiązanie z zawodami grupy VIII odnosi się do aspektów kulturowych. Przykładowe zawody, to: nauczyciel, prawnik, dziennikarz.

 VIII Sztuka i rozrywka - zawody z tej grupy są powiązane ze sztuką (np. sztuki plastyczne), rozrywką i sportem.

Powyższe materiały pochodzą z:

I. Greiner, I. Kania, E. Kudanowska, A. Paszkowska-Rogacz, M. Tarkowska: Materiały metodyczno-dydaktyczne do planowania kariery zawodowej uczniów, KOWEZiU, Warszawa 2006 r.

Beata Bajcar, Anna Borkowska, Agnieszka Czerw, Agata Gąsiorowska, Czesław S. Nosal: Psychologia preferencji i zainteresowań zawodowych. Przegląd teorii i metod, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa 2006

 

doradca zawodowy

WS

 zklasa
 szkolazdrowie
 ambasador